Vogel- en bloemenreis in Armenië

Inleiding

Deze reis is bedoeld om veel van de speciale Kaukasische vogel- en bloemensoorten te vinden die er in dit kleine landje te vinden zijn en om een aantal van de culturele hoogtepunten te bezoeken. Het wordt een erg afwisselende reis met een aantal leuke wandelingen en bezoekjes aan bijzondere culturele plekken. Zowel beginnende als meer ervaren vogelaars en bloemenliefhebbers komen zeker aan hun trekken. Er is deskundige leiding in de vorm van een Armeense bioloog en een Armeense cultuurgids en de overnachtingsplekken zijn zeer comfortabel. Bijna elke dag zullen we wel stukken met de bus moeten afleggen om in de zeer verschillende biotopen te kunnen komen. We maken kans op 200 vogelsoorten waaronder meerdere endemische en veel soorten planten en dieren.

Reisbeschrijving

Dag 1. Aankomst Yerevan.
Op de eerste dag vliegen we naar Armenië, via een tussenstop op een Europese luchthaven. ‘s Nachts vliegen we door naar de prachtige hoofdstad van Armenië, Yerevan, waar we in de vroege ochtend van de tweede dag aankomen en onze intrek nemen (voor een kort moment om wat slaap in te halen) in een prettig hotel.

Dag 2. Bezoek bergen van Aragat.
Na enkele uren rust vertrekken we naar de in het noordwesten gelegen berg Aragat waar we de rest van de dag zullen zijn. Hier zullen we de verschillende hoogtezones uitkammen op de specialiteiten. Beneden de boomgrens kunnen we o.a. broedende Perzische Roodborsten, Aziatische Roodborsttapuiten (van de ondersoort armenicus) en Boomleeuweriken aantreffen en het is een zeer geschikt gebied voor roofvogels zoals de Wespendief, Buizerd (van de typisch Kaukasische ondersoort menetriesi), Dwerg-, Schreeuw- en Slangenarend. Iets hoger komen we in de zone waar Steenheggenmus, Blauwborst (van de herkenbare ondersoort magna) Beflijsters en Bergkalanderleeuweriken onze belangrijkste doelsoorten zijn voordat we in de sneeuwzone komen. Deze zone herbergt veel Strandleeuweriken (ondersoort penicillata) en Waterpiepers (ondersoort coutelli) en met wat geduld vinden we er ook de Zwarte Roodstaart, Sneeuwvink, Rode Rotslijster en Alpenheggenmus. In deze regio kun je ook steeds een langs zwevende Lammergier tegenkomen of een druk groepje Rode Bergvinken. We brengen (onder voorbehoud) een bezoek aan het middeleeuwse ford Amberd met zijn hoge kantelen en bogen, dat op een hoge klif ligt en door 2 snelstromende rivieren wordt omsloten. Het ligt op een schitterende plek op 2300 meter hoogte en biedt goede fotokansen. Botanisch heeft deze alpiene zone veel speciaals te bieden, waaronder Fritillaria caucasica, Orchis schelvcornikova, Gladiolus tenuis en Scilla Armenia. Uiteraard zullen onze mogelijkheden voor een deel bepaald worden door de aan- of afwezigheid van sneeuw maar in de lagere delen bevinden zich interessante struikvlaktes met Spiraea creneta en Spiraea hypericifolia, net als grote stukken met Juniperus depressa. Na een goed gevulde dag keren we ‘s avonds laat terug naar Yerevan voor de overnachting in ons hotel en een fijn diner in het gezellige centrum.

Dag 3. Bezoek visvijvers Armash.
Vandaag rijden we heel vroeg naar het zuiden om uiteindelijk in Yeghegnadzor uit te komen. Na het verlaten van Yerevan komen we in de vlaktes ten oosten van de hoge berg Ararat die overal boven uit torent en zullen we eerst een bezoek brengen aan het kloostercomplex van Khor-Virab. Dit intrigerende complex vertegenwoordigt de aanname van het Christendom in 301 na Christus van Armenië, waarvan het bewijs in een onder de kerk gelegen kerker te vinden is! Hier kunnen ook – mits de wolken niets verhullen – mooie foto’s van de Ararat gemaakt worden. Op de ernaast gelegen begraafplaats gaan we op zoek naar de Rosse Waaierstaart, Oosterse Vale Spotvogel en Ménétries’ Zwartkop die er broeden. Een uur later bereiken we eerst de vogelrijke visvijvers van Armash waar we een uitgebreide stop maken en gaan lunchen (bedek je armen en benen goed tegen de muggen!). In de grote vijvers in deze uitgestrekte vlaktes zijn bedreigde soorten als Marmereend, Witkopeend en Witoogeend met veel moeite te vinden want ze zijn niet algemeen. Dwergaalscholvers en Zwarte Ibissen komen hier algemeen voor en de drogere delen herbergen kleinere aantallen Witstaartkieviten, Zwartkoprietzanger, Grote Karekiet en Veldrietzanger zijn vooral zingend waar te nemen in de rietvelden, al is de kans erop nog niet zo groot zo vroeg in het jaar. Ook Baardmannetjes broeden er en we maken goede kans op andere reigersoorten als Kwak, Woudaapje, Ralreiger en Roerdomp. In de omringende struiken komen Ménétries’ Zwartkoppen, Grote Vale Spotvogels en Rosse Waaierstaarten voor en een kleine kolonie Groene Bijeneters geeft extra kleur aan de omgeving. Natuurlijk trekken er ook veel soorten steltlopers door. Van hier is het nog een flinke rit naar ons comfortabel pension in Yeghegnadzor.

Dag 4. Van Jechegnadzor naar Goris.
Op de route naar het zuidoosten zullen we eerst een grote droge ravijnvallei bezoeken waar we goede kans hebben op Perzische Roodborsten, Blauwe Rotslijsters, Rotsklevers, Grijze Gorzen, Steenarend en Lammergier, net als Zwartkopgorzen en Oostelijke Blonde Tapuiten. Hier ligt aan het eind een bijzonder fraai gebouwde kerk, Noravank, die nota bene uit 2 etages bestaat en gelegen is te midden van grillige, rijk gekleurde rotsen. De Bruine Beer en de Steenbok zijn hier trouwens ook tamelijk algemeen, hoewel lastig vindbaar. In deze regio kijken we ook uit naar de zeldzamere plantensoorten van Armenië zoals Salvia grossheimii, Gladiolus atrovioleceus en Vicia cappadocica. Onder de overige planten in de canyon zijn; Clematis orientalis, Clematis vitalba, Reichardia dichotoma, Vitis sylvestris, Pistacia mutica, Noaea minuta, Mixauxsia laevigata, Leus orientalis, Serratula serratuloides, Yurinea arachnoidea en Silene megeri. Deze dag zullen we een flink eind moeten rijden om helemaal in het zuiden uit te komen, bij Goris. Onderweg zullen we regelmatig stoppen, oa op het plateau van Sisian om Kleine Torenvalken, Arendbuizerden, Kalanderleeuweriken, Rode Rotslijsters en Turkse Fraters te zien en in de buurt van de stad Goris maken we goede kans op oa Aasgieren. We overnachten in een goed hotel in Goris.

Dag 5. Van Goris naar Meghri.
Vandaag bezoeken we een mooie halfwoestijn waar onder meer Oostelijke Roodstuittapuit en de beide Rotsklevers zitten. Na de lunch (die we natuurlijk weer ‘en-route’ gebruiken) bezoeken we een jeneverstruiken heuvelland omdat we hier goede kans hebben op Rouwmees, Roodkopklauwier en Oostelijke Orpheusgrasmus. Via een andere schitterende route die ons diep door het bos van Kapan voert rijden we naar de grens met het Natuurreservaat van Shikahogh, waar Goud- en Appelvinken kunnen worden gezocht naast veel andere bossoorten. We overnachten in een dorpje, dicht bij Mehgri en de Iraanse grens.

Dag 6. Regio Meghri.
We spenderen de dag in deze droge heuvels. Het zal een zoektocht naar vele zangvogels worden met soorten als Perzische Roodstaarttapuit en Oostelijke Blonde Tapuit, Oostelijke en Grote Vale Spotvogel en diverse Gorzen. Verder komen hier de Balkansperwer en Syrische Bonte Specht voor. Hoger op de hellingen zullen we zoeken naar Rouwmees en Roodvoorhoofdkanarie , maar ook Lammergier en Wielewaal broeden hier en overal kun je Boomkikkers horen. Ook is er gelegenheid om wat meer van de lokale cultuur te ervaren. We overnachten weer in hetzelfde hotel aan de grens.

Dag 7. Van Meghri naar Kapan.
We verwisselen onze comfortabele touringbus voor een meer stevig transportmiddel waarmee we de omringende bergen kunnen bestijgen in onze zoektocht naar de lokaal aanwezige Kaspische Berghoenders. Ons vervoermiddel brengt ons zo dicht mogelijk bij de locaties maar toch zullen we ook zelf nog wat hoogte lopend moeten overwinnen om de beste kans op deze schuwe vogels te verkrijgen. Overigens kunnen degenen die minder goed ter been zijn zich prima vermaken op de alpiene weides. Vooral het laatste stuk is een zware klim voor de auto's! Gelukkig zullen de overige aanwezige alpiene soorten ons - bij gebrek aan medewerking van de Berghoenders - ook prima kunnen vermaken, zoals de Alpenkraaien, Roodmussen en Roodvoorhoofdkanaries. Ook is er kleine kans op Rode en Mongoolse Bergvinken. Ook de Lammergier is hier thuis in dit spectaculaire landschap. Na de picknicklunch reizen we verder met onze touringbus over de mooie pas naar Kapan, een tocht van ca. 2,5 uur (en hopelijk mist het niet zodat we ook van het uitzicht kunnen genieten). We overnachten in Kapan.

Dag 8. Van Kapan naar Hermon.
Vandaag gaat de route weer noordwaarts en doen we onder andere een prachtige canyon aan dichtbij Jermuk, waar oa Lammergieren, Aasgieren, Slechtvalken, Rotskruiper, Slangenarend en andere leuke soorten te vinden zijn zoals Blauwe Rotslijster en Waterspreeuw. Hier doen we een ontspannen wandeling van enkele uren. Aan het eind van de wandeling bezoeken we indien er genoeg tijd voor resteert en de bus ons zover kan brengen een prachtig kerkje uit de 9e eeuw. De eindbestemming voor deze dag is het luxueuze resort Lucy dat schitterend tussen de hoge bergen is gebouwd en waar je met wat geluk de Steenbokken of Bruine Beer op een helling kan ontwaren.

Dag 9. Hermon.
Vandaag spenderen we het grootste deel van de dag op een hoogvlakte waar een heel oud Petrogliefenveld ligt (mits het niet geregend heeft omdat we er dan niet kunnen komen). Om hier te komen hebben we speciale 4-wheeldrive auto’s nodig. Je kunt er heerlijk struinen en genieten van de uitgestrektheid van het land en de stilte en intussen zoeken naar bijzondere flora en natuurlijk de petrogliefen met afbeeldingen van allerlei soorten dieren!  Bij slecht weer zullen we een lager gedeelte bezoeken. Mogelijk wordt deze dag nog anders ingevuld afhankelijk van het succes naar onze zoektocht op dag 7. We overnachten weer in Hermon.

Dag 10. Van Hermon naar Dilijan.
Op onze route noordwaarts passeren we vandaag de zgn. Selim Pas waar o.a. Rotszwaluw, Rotsmus, Ortolaan, Frater van de typisch lokale ondersoort brevirostris en Hop broeden in de karavanserai uit de 13e eeuw. Ook Arendbuizerden komen hier voor, zoals op veel plaatsen trouwens in Armenië. ‘s Middags rijden we langs het meer van Sevan, de grootste binnenzee van Armenië en de Kaukasus (en met 1800 meter hoogte een van de hoogste ter wereld). Hier bevinden zich grote kolonies Armeense Meeuwen en we zullen diverse pauzes maken om de randen ervan af te zoeken naar steltlopers, reigers, meeuwen en sterns. Van de lokale broedvogels zijn oa de Kwak, Koereiger, Citroenkwikstaart en Buidelmees de moeite van het vermelden. Natuurlijk is er ook een interessante  flora te ontdekken langs het meer waaronder: Eremurus spectabilis, Tulipa Julia, Iris paradoxa, Iris caucasica, Scutellaxia orientalis, Crambe orientalis, Cleome ornithovdiodes, Gypsophila elegans, Senecio vernalis, Silene chlorantha, Reichardia dichotoma, Srophularia olgae en Spiraeae crenata. Onderweg nemen we ook een kijkje bij het klooster van Hayravank waar de Grote Rotsklever zich ophoudt en (als we niet in tijdsnood komen) bij het oude nog in gebruik zijnde klooster uit de 9e eeuw van het schiereiland dat ons ook een mooi panorama-overzicht over het meer geeft. We verplaatsen ons naar de in het noorden gelegen stad Dilijan dat door bossen is omringd om daar te overnachten in een mooi pension.

Dag 11. Dilijan.

We vertrekken wederom erg vroeg omdat we een hoger gelegen bergwei willen bereiken waar Kaukasisch Korhoen voorkomt. Om hier te komen stappen we opnieuw in 4-wheel drives die ons over een ruige bergweg omhoog voeren naar ca. 2.100 meter door een groot bosgebied. Onderweg zullen de floraliefhebbers al diverse keren stop geroepen hebben zoveel is er te zien, maar ook boven aangekomen kijk je er je ogen uit, oa wilde Rodondendron in bloei, Rhodondendron caucasicum, Fritillaria collina, Ajuga orientalis Dianthus orientalis en Veratrum lobelianum zijn er te vinden. In overleg kunnen we besluiten de route naar beneden wandelend af te leggen en later op de dag worden we weer in Dilijan gebracht. In de middag staat er o.a. een bezoek aan het gerestaureerde klooster van Haghartsin op het menu (uiteraard met deskundige uitleg) waar het ook leuk wandelen is in de rijke loofbossen.

Dag 12. Van Dilijan  naar Yerevan.
We gaan opnieuw vroeg op pad omdat we de rijke bergbossen gaan uitkammen die rond Dilijan liggen op zoek naar de lokale specialiteiten waaronder de Groene Fitis, Kleine en Balkanvliegenvanger. Deze bossen zijn een geschikte broedplaats voor soorten als de Gekraagde Roodstaart (van de opvallende witvleugelige ondersoort samamisicus), Roodmus, Appelvink, Kleine, Middelste en Syrische Bonte Specht. Ook komen er veel roofvogels voor zoals de Havik, Schreeuwarend en Dwergarend. Laat op de dag rijden we terug naar Yerevan en komen over de Sevan Pas waar weer andere bloemen te verwachten zijn zoals: Iris furcata, Anemone fasciculate, Anemone raminculoides, Primula ruprechtii, Primula macrocalyx, Trollius patulus, Caltha polypetala, Veratium lobelianum, Palsatilla armena, Corydalis persica, Fritillaria caucasica, Betonica grandiflora, Prunus spinosa, Sedum pilosum en Pyrus caucasicus. Hier maken we maar een korte stop overigens, want we willen ook nog een visite brengen aan het unieke Middeleeuwse klooster van Geghard dat ook is opgenomen op de UNESCO werelderfgoedlijst. Sommige kamers van het klooster zijn uit de rotsen gehouwen en bewaren een uitzonderlijke akoestiek. Dit complex ligt ten oosten van Yerevan. Daarna rijden we op de terugweg naar het dorpje Garni om de enig overgebleven heidense tempel uit de 1e eeuw ad te bezoeken. De enige tempel die bewaard is gebleven uit de voorchristelijke periode. De tempel is gelegen op een uitstekende klif en kijkt uit over een diep ravijn. Diner en overnachting in een hotel in Yerevan.

Dag 13. Armash visvijvers en Vedi.

Deze laatste dag is facultatief te besteden. Dat wil zeggen: voor de diehard-vogelaar is er de mogelijkheid om (onder begeleiding) nog een keer naar de visvijvers van Armash te gaan omdat veel soorten pas net terug zijn of komen vanuit hun winterkwartieren zodat we goede kans maken onze lijst wat aan te vullen! Echter, u kunt ook kiezen om zelfstandig nog een keer Yerevan in te trekken en er een echte cultuurdag van te maken door bijvoorbeeld een of meerdere van de fraaie musea te bezoeken of de uitgestrekte antiekmarkt of een van de andere marktjes en parkjes waar allerlei kunst wordt tentoon gesteld en gewoon te genieten van de gezellige sfeer in de stad. Als u echter toch met de excursie naar Armash gaat maken we goede kans op soorten zoals de Groene Bijeneter, Vorkstaartplevier en Zwartkoprietzanger. Later op de dag rijden we nog naar de schitterende en erg droge kloof van Vedi waar we wat zullen rondstruinen en zoeken naar Woestijnvink, Bleke Rotsmus, Steenortolaan, Sperwergrasmus, Grote Rotsklever, Alpengierzwaluw en Finsch’ Tapuit, terwijl ook Kleine Klapekster, Scharrelaar en Steenuil hier voorkomen. Op de heuvelachtige met bloemen bedekte hellingen komen Zwartkopgorzen en Izabeltapuiten voor en hebben we goede kans op Bergkalanderleeuwerik, Roze Spreeuw en veel andere typische bergsoorten en roofvogels waaronder de Aasgier, Balkansperwer, Arendbuizerd, Slangen- en Steenarend! De dag wordt gezamenlijk en gezellig afgesloten in een van de prachtige restaurants waar we feestelijk afscheid van onze gidsen en chauffeur kunnen nemen.

Dag 14. Vertrek naar Nederland.
Bijtijds worden jullie naar het vliegveld gebracht om de vlucht terug te nemen naar Amsterdam.

Praktische informatie

Reisduur:14 dagen
Reissom:€ 1.650,-
Toeslag eenpersoonskamer € 220,-
Aantal deelnemers:minimaal 6 personen, max. 12 personen
Accommodaties:Goed verzorgde hotels en privé-pensions op tweepersoonskamers.
Vervoer:Luxe bus met ervaren chauffeur. Op sommige dagen eenvoudige 4-wheel drives.
Begeleiding:Een Armeense bioloog en een culturele gids. Beide goed Engels sprekend.
Voorzieningen:Ontbijt, lunch (vaak in de vorm van picknicklunch), diner. Voldoende mineraalwater pd.
Inclusief:
Exclusief:Internationaal vliegticket Amsterdam – Yerevan met overstap en toeslagen.
Wij boeken de tickets wel en die worden 1 op 1 doorgefactureerd.
Uitgaven van persoonlijke aard, waaronder desgewenst drank bij de maaltijden.
Klimaat:In de bergen kan het koud zijn, met name ‘s nachts en ‘s ochtends. In het zuiden temperatuur tussen de 20 en 28 graden Celsius. Kleine kans op regenbuien.
Zwaarte reis:Over het algemeen lichte wandelingen en een enkele steviger bergtocht (niet verplicht maar kan in goed overleg anders worden ingevuld)
Vertrekdatum:12 mei 2022

Terugreis:25 mei 2022
Maatwerkoptie:Deze reis kan ook als maatwerkreis door u worden geboekt waarbij u zelf aangeeft welke periode u het beste uitkomt, voor welk budget en met hoeveel personen (vanaf 1 persoon). Vraag ons naar de mogelijkheden en voorwaarden.

klik hier voor een reisverslag van een eerder ondernomen reis

klik hier voor een reisverslag van een eerder ondernomen reis

Reisschema onder voorbehoud

Dag 1Aankomst Yerevan
Dag 2Bezoek bergen van Aragat
Dag 3Bezoek visvijvers Armash
Dag 4Van Jechegnadzor naar Goris
Dag 5Van Goris naar Meghri
Dag 6Regio Meghri
Dag 7Van Meghri naar Kapan
Dag 8Van Kapan naar Hermon
Dag 9Hermon
Dag 10Van Hermon naar Dilijan
Dag 11Dilijan
Dag 12Van Dilijan naar Yerevan
Dag 13Armash visvijvers en Vedi
Dag 14Vertrek naar Nederland